Zachciało mi się spaceru

Copacabana jest oświetlona, wszędzie policja, ale to i tak nie pomogło.

Zachciało mi się zrobić wieczorne zdjęcia na plaży. Niestety oddaliłem się trochę od innych spacerujących. Pojawiło się trzech typków, jeden z nich miał nóż kuchenny. Chwycił mnie za rękę, zaczął sprawdzać kieszenie. Drugi w tym czasie przeszukał mi plecak. Dobrze wiedzieli, czego szukali. Nie wzięli żadnych rzeczy o małej wartości. Buty czy woda ich nie interesowała. Z portfela wyciągnęli tylko jakieś drobne, całą resztę zostawili (na szczęście nie straciłem żadnych dokumentów ani kart). Poszedł natomiast telefon z brazylijskim numerem, teraz został mi tylko polski. Poszedł sobie też aparat. Więcej zdjęć już nie będzie.

Najdziwniejsze, że nawet się nie zdenerwowałem. Przestraszyć też nie zdążyłem, tak szybko się wszystko stało. Wkurzyłem się tylko, że dałem się skroić jak jakiś głupi gringo. Straty nie są ogromne, chociaż żal sprzętu.

Rzeka Styczniowa

Pierwszy dzień w Rio poleciałem turystycznie. Corcovado – fajne, kupa ludzi, kolejka do kolejki na szczyt. Udało się wyjechać na górę dopiero po 1,5 godzinie. W sumie zeszło cały dzień.
Wieczorem też klasycznie, najtlajf w Rio. W Lapa są świetne bary, trzeba się tam kiedyś wybrać ponownie.
Dzień drugi, plaża. Takie moje brazylijskie tranquilo. Nie chce mi się spieszyć, łazić w te same miejsca, w które łażą tłumy.

Po pierwszych kilku dniach i przeskakiwaniu z miejsca na miejsce zacząłem mieć dość lotnisk, biegu. W Fortalezie wyhamowałem. Przez trzy dni nie chciało mi się nawet plażować. Dopiero Jericoacoara doprowadziła mnie do porządku. Słusznie zachwalają ją przewodniki i ludzie.

Z polskich akcentów, w Ipanemie stoi pomnik Marszałka:


* Rzeka Styczniowa to po portugalsku Rio de Janeiro.

Cisza, ja i czas

Leżę pod palmą na leżaku powoli sącząc caipirinhę i wspominam dawne czasy...

Przypominam sobie, jak pierwszy raz przyjechałem do Warszawy na rozmowę o pracę. Wyszedłem z podziemi Dworca Centralnego nie wiedząc, w która stronę należy iść.
Podobne uczucie miałem w tym miesiącu kilka razy. Przylatuję do obcego miasta, wychodzę z lotniska i nie wiem, czy mam iść w prawo, czy w lewo. Jak dostać się do hostelu? Gdzie jest przystanek autobusów? Czy wszyscy taksówkarze to oszuści i naciągacze?*
Podobno do tego uczucia można się przyzwyczaić po kilku(nastu) miesiącach życia na walizkach. Ja jeszcze się nie przyzwyczaiłem. Nie chcę się przyzwyczajać. Wolę mieć z kim dzielić się smakami, zapachami, upałem, mrozem, pięknymi widokami i niepewnościami co przyniesie nowe miejsce.

Ponieważ jestem prawie na równiku, to dzień przechodzi w noc natychmiast, bez tego całego zmierzchu. Po zachodzie słońca (na który to spektakl miałem dziś miejsce w pierwszym rzędzie. Nasza Gwiazda dała udane przedstawienie tak jak co dzień od 4 miliardów lat) noc zapadła zanim doszedłem do pousady.

Niebo gwiaździste nade mną. Szukam znajomych gwiazdozbiorów, ale nie znajduję. Jestem przecież na południowej półkuli, mimo że blisko równika. Droga Mleczna świeci wskazując drogę. Tylu gwiazd nie zobaczysz w mieście, musisz wyjechać daleko. Mimo wszystko tu, gdzie 15 lat temu była wioska rybacka bez dróg, telefonu i elektryczności, wraz z turystami dotarła elektryczność. Przynajmniej dróg nie ma, piasek pod stopami. Chciałbym kiedyś się wybrać w miejsce, gdzie nie będzie żadnych świateł. Tylko ja, świerszcze i gwiazdy.



* Tak, generalnie taksówkarze to naciągacze. Ale potem okazuje się, że to ludzie tacy sami jak ja i ty.

[Jericoacoara, Brazylia]

Odpuszczam sobie Manaus, zostaje dłużej w Fortalezie, potem jeszcze Rio i wracam na południe przed weekendem. Trochę kasa się kończy, a trochę mi się już nie chce wciąż latać do innego miasta, wysiadać na lotnisku i zastanawiać się, czy w lewo, czy w prawo.

Jeszcze z Fortalezy postanawiam skoczyć do Jericoacoary. Według Washington Post, albo jakiejś innej poczytnej gazety, to jedna z dziesięciu najpiękniejszych plaż świata. Gdyby nie książka Beaty Pawlikowskiej, nawet bym o niej nie usłyszał.

W Jeri nie ma dróg asfaltowych, wszystko jest z piasku. Dojechać można z Foralezy (w internetach mnóstwo jest opisów) najpierw autobusem, a ostatni odcinek już trzeba na 4 koła. Jak się rozglądam po wiosce, to widzę same motocykle, quady, małe terenowe samochodziki typu buggy i gdzieniegdzie pickup typu Toyota Hilux. No, ale niczym innym tu nie dojedziesz.

Brasília

Brasilia została wybudowana od podstaw zaledwie 50 lat temu. Od razu planowano ją jako miejsce reprezentacyjne, w którym mieszkańcy (m.in. urzędnicy państwowi) powinni mieć wysoki standard życia. W takiej stolicy, planowano, będzie mieszkać co najmniej 500 000 ludzi. Aktualnie mieszka tu około 2 milionów.

Wreszcie zaczynam się orientować w organizacji ulic i adresów. Przez środek biegną dwie przecinające się arterie komunikacyjne. Wzdłuż jednej są dzielnice mieszkaniowe, druga oś (Oś Monumentalna – Eixo Monumental) mieści większość miejsc wartych odwiedzenia:









Przestrzeń pomiędzy ulicami jest podzielona na kwartały. Te kwartały są ponumerowane. Budynki z kolei oznaczone są literami. W centrum, czyli tam gdzie krzyżują się główne arterie, znajdują się całe sektory przeznaczone na hotele (setor hoteleiro), inne są komercyjne, czyli chyba biura lub sklepy. Oddzielny sektor jest dla radia i TV w pobliżu wieży telewizyjnej (cała ma 200 m, na 70 m jest taras widokowy).
Czyli mój hotel, którego adres był podany w ten sposób: SHN Qd 02 Bl N należało odcyfrować jako: Setor Hoteleiro Norte (północny sektor hotelowy – ciągną się po dwóch stronach osi), kwadrat drugi, blok N. Ale gdyby tak napisali na stronie hotelu, to ominęłaby mnie przygoda z szukaniem właściwego adresu przez ponad godzinę. Aha, jeszcze błąd zrobili.

Przy takiej ilości mieszkańców i samochodów Brasilia nie jest jednak zakorkowana. Ulice są wielopasmowe, dwujezdniowe, skrzyżowania są bezkolizyjne, więc ruch odbywa się płynnie. Transport publiczny działa sprawnie, jest dużo autobusów. Z tego co się orientuję, jest nawet metro, ale nim nie jechałem. Za to mało jest przejść dla pieszych, więc trudno przedostać się na drugą stronę tych wielopasmowych ulic. Widziałem w wielu miejscach ludzi przemykających pomiędzy samochodami, sam zresztą też tak robiłem.

Przy okazji, obok muzeum narodowego jest wystawa fotografii z konkursu World Press Photo 2011. Czy styl polskich fotografów jest charakterystyczny? Nie wiem, co jest w nich typowego, ale od razu zwróciłem uwagę na te, które wykonali Polacy – nagrodzono dwóch, za zdjęcia z żałoby po 10 kwietnia, oraz z reportażu z wyścigów w Meksyku.

Z Porto Alegre do Brasílii

Nienajlepiej się zaczęło. Na początku nie zdążyłem na samolot.

Pobudka o 5, żeby ze wszystkim zdążyć. Śniadanie, o 6.25 byłem już na przystanku. Na dworzec dojechałem za pięć siódma. O siódmej był autobus, ale niestety już wszystkie miejsca zajęte. Jest co prawda następny o 8, ale inna firma i semi-direito, czyli zatrzymuje się w różnych miastach. OK, normalnie jedzie się cztery godziny, ten będzie jechać cztery i pół. Może jakoś zdążę…
Spóźnił się do Porto o co najmniej pół godziny. Czyli zamiast być na miejscu 3 godziny wcześniej, tak jak planowałem, bylem zaledwie godzinę. Dotarłem jakoś na lotnisko, pozostało do odlotu 20 min.
No dobra, kupiłem jakiś w miarę tani lot na następny dzień. Hotelik (dość obskurny) na jedną noc. Tak obskurny, ze rano nawet wody nie było.

Lot do Brasílii przez São Paulo był już bez większych niespodzianek. Przez moment myślałem wprawdzie, że znów przeklnę tą wyprawę, gdy czekając na lot usłyszałem zapowiedź z której zrozumiałem, że lot do São Paulo został odwołany. Cały tłum ruszył z powrotem do hali, więc ruszyłem z nim. Na szczęście nie był to mój lot, tylko wcześniejszy, z tej samej bramki ale inną linią.

Lądując w Rio de Janeiro w nocy, miasto wygląda jak rozrzucone bezładnie mnóstwo światełek. Z kolei Brasília, miasto zaplanowane i wybudowane od podstaw zaledwie 50 lat temu, ze swymi szerokimi, dwupasmowymi i oświetlonymi ulicami przypomina lądowanie na świecącej płytce drukowanej.

Nazewnictwo ulic w Brasílii nie ułatwia znalezienia właściwego adresu. Główne aleje mają kolejne numery zamiast nazw. Pomiędzy nimi znajdują się quadry (kwartały) i superquadry. Wybranie transportu publicznego zamiast taksówki jest co prawda o wiele tańsze, ale oznacza również ciągłe dopytywanie się o drogę w języku, którego się dobrze nie zna.

Wokół Brazylii

Od poniedziałku przez trzy tygodnie planuję objazd Brazylii. O swojej aktualnej miejscówce będę informować na sieciach społecznościowych (twitter, FB). W planie:
(11.07) z Porto Alegre do Brasilii - potem Recife (14.07) - Fortaleza (18.07) - plaża Jericoacoara - Manaus (23.07) - Rio de Janeiro (27.07) - i powrót do Santa Maria ostatniego dnia lipca.

Chimarrão

Chimarrão, znane również jako yerba mate, piją tutaj wszyscy. Od dziadków aż po wnuki. Jak widać, potrzebne jest odpowiednie naczynie, czyli cuia, rurka zwana bomba oraz dużo tego zielonego.

To zielone, to właśnie ta yerba (lub też erva w Brazylii), czyli susz z ostrokrzewu paragwajskiego (reszta na wiki). Wsypuje się go do ok. 2/3 naczynia, przykrywa, odwraca naczynie i ubija zielsko. Potem trzeba wsadzić rurkę, która jest zakończona sitkiem aby nie wciągać fusów.

O etykiecie picia yerba mate już całkiem sporo w naszym kraju napisano. Rytuał picia chimarrão nie różni się wcale od tego, który jest w Urugwaju czy Argentynie. Najpierw gospodarz zalewa ziele gorącą, ale nie wrzącą wodą. Do tego używają tu takich termosów z pompką, jakie u nas były popularne ze dwadzieścia lat temu. Jak ziele nasiąknie, dolewa wody i wypija pierwszą porcję. To po to, żeby sprawdzić czy nie za mocne lub za gorące. Następnie dolewa znów wody i podaje następnej osobie. Ten, kto pijąc będzie siorbał, wcale nie musi się wstydzić. Tak jest tu przyjęte. To oznacza, że woda się skończyła. Jak się wypije, podaje się cuię gospodarzowi, który doleje wody i poda następnemu. I tak w kółeczku wszyscy po kolei piją – z tego samego kubeczka i tą samą słomką. Przy okazji wszyscy sobie siedzą i gadają. Albo idą do sklepu po zakupy z termosem pod pachą. Albo czekają na autobus. Albo robią to, co im akurat wypadło.

Ryż i fasola, czyli ziemniaki

Podstawą kuchni brazylijskiej jest ryż z czarną fasolą (feijão), która tutaj jest tym, czym w Polsce ziemniaki. Je się je do każdego obiadu. Feijão przypomina gęstą zupę, ale w połączeniu z ryżem nie rozlewa się po talerzu.

Powinienem też wspomnieć o churrasco. Jest to brazylijskie mięso z rusztu. Zaczęło się od pasterzy, którzy piekli mięso bezpośrednio nad ogniskiem. Ta typowa potrawa gauchos, jak nazywani są mieszkańcy Rio Grande do Sul, to kilka rodzajów mięsa. Od kawałków wołowiny, poprzez nóżki kurczaka i kiełbaski aż do serc czy żołądków marynowanych w zalewie czosnkowej. Płacisz raz, a obsługa będzie przynosić ci kolejne kawałki nakładane ze szpady prosto na talerz tak długo, aż będziesz mieć dość. Taki brazylijski all you can eat. Na koniec podawany jest pieczony ananas. Również ze szpady, obtoczony w cynamonie. Ananas jest dobry na trawienie, w dodatku przyrządzony w ten sposób nie ma sobie równych.